Vitrum D3 – nr 1 w Polsce*

Jaka powinna być dzienna dawka
witaminy D?

Niedobory słonecznej witaminy są powszechne wśród mieszkańców Europy Środkowej, w tym również wśród Polaków.

Nawet 90% Polaków może mieć niedobory witaminy D nawet mimo stosowania zróżnicowanej diety i umiarkowanego przebywania na słońcu. Może to skutkować objawami ze strony różnych układów i narządów, dlatego dbałość o jej odpowiedni poziom jest bardzo ważna.

Utrzymując zwykłą dietę, nieukierunkowaną na zmaksymalizowanie dostarczenia witaminy D, z pożywieniem można przyjąć ok. 10% całkowitego dziennego zapotrzebowania. Pozostała część musi zostać wytworzona podczas syntezy skórnej z udziałem promieniowania słonecznego, oraz dostarczona wraz z suplementami.

Na suplementację witaminy D zwraca uwagę wielu specjalistów na świecie, powstało też wiele wytycznych, między innymi w:

  • Polsce (rok 2009),
  • na Węgrzech (rok 2012)
  • Niemczech, Austrii i Szwajcarii (rok 2012),
  • Stanach Zjednoczonych (przez IOM- rok 2010 oraz przez Endocrine Society- rok 2011),
  • a także przez International Osteoporosis Foundation (rok 2010).

Jednak mimo to, deficyt witaminy D jest ogromny we wszystkich grupach wiekowych i miejscach na kuli ziemskiej, co stanowi globalny problem na świecie.

Wskazania do suplementacji

Okresowa suplementacja witaminy D zalecana jest wszystkim. Od września do kwietnia w naszej szerokości geograficznej nasłonecznienie nie jest wystarczające do wytworzenia odpowiednich ilości witaminy D. Dlatego w tym okresie, aby dostarczyć organizmowi odpowiednią jej ilość, suplementy witaminy D powinni zażywać wszyscy.

 

W przypadku niektórych grup ludzi niewystarczający poziom witaminy D w organizmie może występować permanentnie – niezależnie od pory roku. Wówczas zalecana jest jej całoroczna suplementacja.

Oznaczenie poziomu witaminy D w organizmie i ewentualne wdrożenie suplementacji na tej podstawie, szczególnie zaleca się w następujących przypadkach:

  • Krzywica, osteomalacja, bóle stawowo-mięśniowe, idiopatyczna lub wtórna osteoporoza, złamania niskoenergetyczne
  • Zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej, niezależnie od etiologii
  • Nadczynność przytarczyc
  • Przewlekła steroidoterapia (dawka prednizonu ≥ 7 mg/dobę)
  • Terapia ketokonazolem
  • Terapia lekami przeciwdrgawkowymi
  • Zespoły upośledzonego trawienia i/lub wchłaniania, w tym mukowiscydoza
  • Długotrwała dieta eliminacyjna, zaburzenia odżywiania, żywienie pozajelitowe
  • Przewlekła niewydolność wątroby, cholestaza
  • Choroba ziarniniakowa
  • Choroby nowotworowe
  • Choroby układu krążenia, szczególnie nadciśnienie tętnicze
  • Choroby autoimmunizacyjne
  • Niektóre infekcje, m.in. wirusowe zapalenie wątroby typu C, nawracające ostre infekcje dróg oddechowych
  • Choroby alergiczne (m.in. astma, atopowe zapalenie skóry)
  • Nowotwory

Dawkowanie - wytyczne dla poszczególnych grup ludności

Już od pierwszych dni życia dziecka warto wdrożyć dodatkową suplementację witaminą D. Konkretne dawki powinno się ustalać zależnie od poziomu witaminy D w diecie dziecka.

Ogólne zalecenia dotyczące suplementacji:

  • Do 6 miesiąca życia: 400 m./dobę (10 µg/d),
  • Między 6 a 12 miesiącem życia: 400-600 m./dobę (10-15 µg/d).

Suplementacja witaminą D powinna być włączona od pierwszych dni życia (tak wcześnie jak możliwe jest żywienie enteralne).

Ogólne zalecenia dotyczące suplementacji:

  • Do momentu uzyskania wieku skorygowanego 40 tygodni: 400-800 m./dobę (10,0-20,0 μg/dobę)
  • Następnie: suplementacja w dawce rekomendowanej noworodkom urodzonym o czasie.

Ogólne zalecenia dotyczące suplementacji:

  • Od września do kwietnia: 600-1000 m./dobę (15-25 µg/d) – zalecana wszystkim.
  • Również w pozostałych miesiącach: 600-1000 m./dobę (15,0-25,0 μg/dobę) – jeśli nie jest zapewniona odpowiednia synteza skórna wiosną i latem.

Konkretne dawkowanie uzależnione jest od:

  • masy ciała,
  • wydajności syntezy skórnej,
  • podaży witaminy D w diecie.

Ogólne zalecenia dotyczące suplementacji:

  • Od września do kwietnia: 1200-2000 m./dobę (15-25 µg/d) – zalecana wszystkim.
  • Również w pozostałych miesiącach: 1200-2000 m./dobę (15,0-25,0 μg/dobę) – jeśli nie jest zapewniona odpowiednia synteza skórna wiosną i latem.
  • Konkretne dawkowanie uzależnione jest od:
  • stopnia otyłości,
  • wydajności syntezy skórnej.

Ogólne zalecenia dotyczące suplementacji:

  • Od września do kwietnia: 800-2000 m./dobę (15-25 µg/d) – zalecana wszystkim.
  • Również w pozostałych miesiącach: 800-2000 m./dobę (15,0-25,0 μg/dobę) – jeśli nie jest zapewniona odpowiednia synteza skórna wiosną i latem.Konkretne dawkowanie uzależnione jest od:
  • masy ciała,
  • wydajności syntezy skórnej,
  • podaży witaminy D w diecie.

Ze względu na obniżoną efektywność skórnej syntezy witaminy D, suplementacja zalecana jest przez cały rok.

Całoroczne zalecenia dotyczące suplementacji: 800-2000 j.m./dobę (20,0- 50,0 μg/dobę).

Konkretne dawki uzależnione są od masy ciała.

Ze względu na odkładanie się witaminy D w tkance tłuszczowej, suplementacja zalecana jest przez cały rok. Racjonalna ekspozycja skóry na promieniowanie słoneczne jest bezpieczna i stanowi dodatkowe źródło witaminy D.

Całoroczne zalecenia dotyczące suplementacji: 1600-4000 j.m./dobę (40,0-100,0 μg/dobę).

Konkretne dawki uzależnione są od stopnia otyłości.

Właściwa podaż witaminy D powinna być zapewniona przed ciążą. Kobiety, które planują ciążę, powinny rozpo­cząć/utrzymać suplementację witaminą D zgodnie z wytycznymi dla dorosłych pod kontrolą lekarza:

  • Od września do kwietnia: 800-2000 m./dobę (15-25 µg/d) – zalecana wszystkim.
  • Również w pozostałych miesiącach: 800-2000 m./dobę (15,0-25,0 μg/dobę) – zależna od czynników jednostkowych.

Suplementacja jest szczególnie zalecana paniom, które mają kłopoty z zajściem w ciążę – w ich przypadku zaleca się oznaczenie poziomu 25(OH)D we krwi i w razie potrzeby włączenie pod nadzorem lekarskim stałej suplementacji witaminą D w dawce 800-2000 j.m./dobę (20-50µg/d).

Zapewnienie odpowiedniego poziomu witaminy D w organizmie jest szczególnie istotne w przypadku kobiet ciężarnych. Ginekolodzy/położnicy powinni rozważyć włączenie suplementacji witaminą D już wkrótce po potwierdzeniu ciąży. Stałą suplementację zaleca się wprowadzić nie później niż od II trymestru ciąży.

Ogólne zalecenia dotyczące suplementacji: 1500-2000 j.m./dobę (37,5-50 µg/d), jednak zawsze po uzgodnieniu z lekarzem.

Jeśli to możliwe, okresowe monitorowanie stężenia kalcydiolu powinno być wykonywane w celu doboru optymalnej dawki witaminy D i weryfikacji skuteczności jej suplementacji. Celem suplementacji witaminą D jest uzyskanie i podtrzymanie stężenia kalcydiolu wynoszącego 30-50 ng/ml (75-125 nmol/l).

O suplementacji nie należy zapominać również później, po urodzeniu dziecka. Odpowiedni poziom witaminy D w organizmie jest istotny zarówno dla matki karmiącej piersią, jak i dla niemowlaka karmionego mlekiem matki. Choć takie mleko jest najlepszym pokarmem, to jednak zawartość witaminy D jest niewystarczająca, by pokryć pełne zapotrzebowanie malucha.

Ogólne zalecenia dotyczące suplementacji: 2000 j.m./dobę (50 µg/d),

Z uwagi na wyraźnie ograniczoną aktywnością dzienną (tj. zmniejszoną szansą ekspozycji na promieniowanie UVB) suplementacja zalecana jest przez cały rok.

Całoroczne zalecenia dotyczące suplementacji: 1000-2000 j.m./dobę (25,0-50,0 μg/dobę).

Dawka dobierana jest do masy ciała.

Z uwagi na wyraźnie ograniczoną aktywnością dzienną (tj. zmniejszoną szansą ekspozycji na promieniowanie UVB) suplementacja zalecana jest przez cały rok.

Całoroczne zalecenia dotyczące suplementacji: 1000-2000 j.m./dobę (25,0-50,0 μg/dobę).

Dawka dobierana jest do masy ciała.