Vitrum D3 – nr 1 w Polsce*

Przyczyny niedoboru

Do głównych przyczyn niedoboru witaminy D w organizmie należą:

Obniżona synteza skórna

Jedną z głównych przyczyn niewystarczającej podaży witaminy D jest jej zbyt mała produkcja w skórze. Nasza skóra w sprzyjających warunkach jest w stanie zapewnić 100% naszego zapotrzebowania na witaminę D. Jednak proces syntezy może zostać ograniczony lub całkowicie zablokowany przez wiele czynników:

Stosowanie kremów i kosmetyków z faktorem SPF 15 może blokować endogenną syntezę witaminy D nawet o 99%.

Noszenie odzieży chroniącej skórę przed promieniowaniem słonecznym znacząco zmniejsza możliwości syntezy witaminy D. Aby dostarczyć do organizmu witaminę D zaleca się ekspozycję na słońce co najmniej 18% powierzchni ciała (całe ręce i nogi odkryte do kolan).

Melanina, czyli barwnik powodujący ciemniejsze zabarwienie skóry działa jak filtr – im skóra jest ciemniejsza, tym mniej witaminy D wytwarza:

  • u czarnoskórych synteza skórna jest 6-10 razy mniejsza niż u osób rasy białej,
  • u Azjatów synteza skórna jest około 3 razy mniejsza niż u osób rasy białej,
  • u osób, które dużo czasu spędzają na słońcu, poziom witaminy D może być poniżej normy.

W procesach starzenia następuje obniżenie poziomu 7-dehydrocholesterolu w skórze, co powoduje mniejszą wydajność procesu syntezy witaminy D. U osób powyżej 70 roku życia wytwarzanie witaminy D zachodzi wolniej aż o 75%.

Ponadto wiele starszych osób unika ekspozycji na słońce.

Położenie geograficzne i warunki środowiskowe

Warunki geograficzne znacząco wpływają na możliwości dostarczenia odpowiedniej dawki witaminy D do organizmu – wpływ na to mają między innymi:

Polska znajduje się między 49-54 równoleżnikiem na półkuli północnej – oznacza to, że co najmniej okresowo problem niewystarczającej syntezy skórnej witaminy D dotyczy każdego z nas.

Położenie geograficzne Polski sprawia, że w okresie od września do kwietnia synteza skórna praktycznie nie zachodzi. Słońce nie znajduje się wówczas odpowiednio wysoko na niebie, aby mogła do nas dotrzeć potrzebna ilość promieni UVB o długości fali 290 do 315 nm, które powodują wytwarzanie witaminy D w skórze.

Pora dnia także wpływa na możliwości dostarczenie do organizmu odpowiedniej dawki witaminy D. Efektywna synteza skórna możliwa jest w godzinach 10:00-15:00, gdy większość z nas przebywa w zamkniętych pomieszczeniach w pracy.

W miastach, gdzie występuje duże zanieczyszczenie spalinami i smog, synteza witaminy D jest obniżona.

Warunki atmosferyczne w Polsce także nie sprzyjają syntezie skórnej – nawet w okresie letnim stosunkowo mało jest dni słonecznych, a zachmurzenie hamuje promienie UVB.

Nawet w słoneczny dzień przebywając w cieniu zmniejszamy ilość dostarczanego promieniowania słonecznego o około 60%.

Dieta

Nawyki żywieniowe przeciętnego Polaka nie zapewniają dostatecznej ilości witaminy D, potrzebnej do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Utrzymując zwykłą dietę, nieukierunkowaną na zmaksymalizowanie dostarczenia witaminy D, z pożywieniem można przyjąć ok. 10% całkowitego dziennego zapotrzebowania.

Najbogatszym źródłem witaminy D w pożywieniu są tłuste morskie ryby, ale aby dostarczać 1000 j.m. witaminy D (zalecane jest 800-2000 j.m. / dobę) trzeba byłoby spożywać codziennie na przykład ok.:

  • 660 g makreli
  • 100 g węgorza,
  • 200 g marynowanego śledzia
  • ponad 400 g świeżego łososia
  • ponad 300 g sardynek w puszce.

W innych produktach spożywczych witaminy D jest jeszcze mniej, co oznacza, że codziennie trzeba by było zjadać np. 20 jajek lub wypijać 80 litrów mleka.

Problem niedoboru witaminy D bardzo często dotyczy osób stosujących dietę wegańską, bowiem wyklucza ona spożycie produktów o największej zawartości tej witaminy.

Styl życia

Współcześnie coraz mniej przebywamy na świeżym powietrzu. Co więcej, efektywna synteza skórna możliwa jest w godzinach 10:00-15:00, gdy większość z nas przebywa w zamkniętych pomieszczeniach w pracy. W związku z tym wiele osób, nawet w miesiącach intensywnego nasłonecznienia, nie jest odpowiednio zaopatrzonych w witaminę D.

Ograniczenie biodostępności

Ograniczenie biodostępności, czyli upośledzenie wchłaniania przez organizm witaminy D może być spowodowane różnymi czynnikami, w tym:

Do chorób tych należą między innymi:

  • Mukowiscydoza
  • Celiakia,
  • Choroba Whipple’a,
  • Choroba Crohna,
  • Upośledzenie funkcji wątroby,
  • Choroby nerek – zespół nerczycowy oraz przewlekła niewydolność nerek,
  • Choroby genetyczne – krzywica typu I, II i III, krzywice hipofosfatemiczne.

Osoby otyłe potrzebują większej ilości witaminy D, ponieważ witamina D (jej nieaktywna forma) odkłada się w tkance tłuszczowej.

Z wiekiem zmniejsza się zdolność skóry do syntezy witaminy D. Po 65 roku życia synteza skóra jest zredukowana.

Ponadto u osób starszych zauważalna jest mniejsza zdolność nerek do produkcji witaminy D.

Przyjmowanie niektórych leków

Przyjmowanie niektórych leków powoduje przyspieszony katabolizm witaminy D, czyli szybszy jej rozkład w organizmie, a przez to zwiększone zapotrzebowanie na tę substancję. Do leków tych należą między innymi:

  • Leki przeciwpadaczkowe,
  • Leki stosowane w terapii AIDS,
  • Glukokortykosteroidy