Vitrum D3 – nr 1 w Polsce*

Suplementacja - podstawowe środki bezpieczeństwa

Jeśli to możliwe, zaleca się okresowe monitorowanie stężenia kalcydiolu w surowicy krwi. Dzięki temu, możliwy jest dobór najbardziej optymalnej dawki witaminy D i weryfikacja skuteczności jej suplementacji.

Celem suplementacji witaminą D jest uzyska­nie i podtrzymanie optymalnego stężenia kalcydiolu wynoszą­cego 30-50 ng/ml (75-125 nmol/l).

W roku 2013 Zespół Ekspertów opracował i opublikował w En­dokrynologii Polskiej „Wytyczne suplementacji witaminą D dla Europy Środkowej – rekomendowane dawki witaminy D dla popu­lacji zdrowej oraz dla grup ryzyka deficytu wi­taminy D”. Wytyczne suplementacji witaminą D opracowano dla wszystkich grup wiekowych populacji Europy Środkowej. Określono również za­lecenia dotyczące maksymalnych bezpiecznych dawek (Tolerable Upper Intake Levels; upper limits [ULs]) dla populacji osób zdrowych.

  • Suplementacja w dawce 600-1000 j.m./dobę, zależnie od masy ciała, w miesiącach wrzesień – kwiecień lub przez cały rok, jeśli nie jest zapewniona efek­tywna synteza skórna witaminy D w miesią­cach letnich.
  • Suplementacja w dawce 800-2000 j.m./dobę, zależnie od masy ciała, w miesiącach wrzesień-kwiecień lub przez cały rok, jeśli nie jest zapewniona efek­tywna synteza skórna witaminy D w miesią­cach letnich.
  • Seniorzy (65+ lat) powinni otrzymywać suple­mentację w tej dawce przez cały rok, ze względu na obniżoną efektywność skórnej syntezy witaminy D.
  • Kobiety, które planują ciążę, powinny rozpo­cząć/utrzymać suplementację witaminą D zgodnie z wytycznymi dla dorosłych. Właściwa podaż witaminy D powinna być zapewniona przed ciążą.
  • Suplementacja w dawce 1500-2000 j.m./dobę powinna rozpocząć się nie później niż od drugiego trymestru ciąży. Gine­kolodzy/położnicy powinni rozważyć włączenie suplementacji witaminą D wkrótce po potwier­dzeniu ciąży. Jeśli to możliwe, należy wykonywać okresowe monitorowanie stężenia kalcydiolu, żeby dobrać optymalną dawkę witaminy D i sprawdzić skuteczności jej suplementacji.

Osoby otyłe (zarówno młodzież i dorośli) powinny otrzymywać odpowiednio większą dawkę witaminy D.

  • Noworodki i niemowlęta: 1000 IU/d (25 µg/d)
  • Dzieci 1-10 lat: 2000 IU/d (50 µg/d)
  • Dzieci i młodzież 11-18 lat: 4000 IU/d (100 µg/d)
  • Dorośli z prawidłową masą ciała: 4000 IU/d (100 µg/d)
  • Otyli dorośli oraz seniorzy: 10 000 IU/d (250 µg/d)
  • Kobiety w ciąży i karmiące piersią: 4000 IU/d (100 µg/d).

W niektórych schorzeniach obserwuje się nadwrażliwość organizmu na witaminę D, czyli patologiczną odpowiedź na dawkę bezpieczną. W takich przypadkach suplementacja witaminą D powinna być szczególnie ostrożna i odbywać się pod kontrolą stężenia 1,25(OH)2D w surowicy krwi.

Do schorzeń tych należą:

  • Sarkoidoza,
  • Ziarniniaki,
  • Pierwotna nadczynność przytarczyc,
  • Idiopathic Infantile Hypercalcemia,
  • Niektóre nowotwory.

Bardzo trudno jest przedawkować witaminę D ze względu na wewnętrzną regulację stężenia jej aktywnej formy (kalcytriolu) przez organizm. Nasz organizm sam reguluje ile witaminy D potrzebuje, a nadmiar zamienia w nieaktywne związki i wydala.

Za dawkę toksyczną uważa się stałe przyjmowanie dawek powyżej 30 000 j.m./dobę przez więcej niż 3 miesiące. Zagrożenie hiperkalcemią obserwowano przy stężeniu 25(OH)D w surowicy powyżej 200 ng/ml.

Do objawów klinicznych hiperkalcemii należą:

  • Utrata apetytu,
  • Osłabienie,
  • Wzmożone oddawanie moczu,
  • Pocenie się,
  • Biegunka, wymioty,
  • Świąd skóry.

Odległymi konsekwencjami przedawkowania witaminy D mogą być między innymi:

  • Kamica żółciowa,
  • Zwapnienie nerek,
  • Gromadzenie wapnia w tkankach serca i tętnic.